Birikken Ulttar Uıymynyń málimetinshe, 2025 jyldyń alǵashqy jartysynda Iranda keminde 612 adam ólim jazasyna kesilgen. Bul ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda eki ese kóp, dep jazady Egemen.kz.
2024 jyldyń alǵashqy alty aıynda 297 ólim jazasy tirkelgen.
BUU-nyń Adam quqyqtary jónindegi joǵarǵy komıssary Folker Tıýrktiń aıtýynsha, qazir keminde 48 adam ólim jazasyn kútip otyr, onyń ishinde 12 adamǵa jaqyn arada úkim oryndalýy múmkin.
«Bıyl ólim jazasyna kesilgenderdiń 40%-dan astamy esirtkige qatysty aıyppen sottalǵandar. Qalǵandaryna «Qudaıǵa qarsy shyǵý» sekildi naqty dálelsiz, bulyńǵyr aıyptar taǵylǵan. Mundaı aıyptar kóbine bılikke qarsy shyqqandar men saıası qarsylastardy basý úshin paıdalanylady. Olardyń soty jabyq ótedi», dedi Folker Tıýrk.
BUU quqyq qorǵaýshylary ádiletsizdikke alańdaýly. Olardyń aıtýynsha, ólim jazasyna kesilgenderdiń arasynda etnıkalyq jáne dinı azshylyq ókilderi tym kóp.
Sonymen qatar Iran Konstıtýsııasynyń saqshylar keńesi qazir «dushpan eldermen yntymaqtastyq» túsinigin keńeıtetin zań jobasyn qarap jatyr. BUU bul zań jobasy ólim jazasyna ákeletin tyńshylyq týraly baptarǵa ınternettegi hat almasý, sheteldik BAQ-pen baılanys nemese tipti ıdeologııalyq kelispeýshilik te kirip ketýi múmkin ekenin eskertedi.
«О́lim jazasy ómir súrý quqyǵyna jáne adamnyń qadir-qasıetine qaıshy. Iran bıligin ólim jazasyna moratorıı jarııalap, bul jazany joıý jolyndaǵy jahandyq qozǵalysqa qosylýǵa shaqyramyn», dedi Folker Tıýrk.